2025 сенеси сонъунда «Алигн» малюмат меркезлери энергетика саасындаки дикъкъаткъа ляйыкъ олгъан бир шей япты. Тынч океаннынъ шималий-гъарбында коммуналь сетлернинъ янъыланмасы ичюн беш-плюс йыл беклемек ерине, ширкет озь къуруджылыкъ ери янында 31 мегаваттлыкъ батарея системасыны ерлештирди. Аккумулятор ерли коммуналь хызметлерге объект энъ юксек талап вакътында озь сет чекювини дроссельге ташлай биледжегини исбатлады. Бири-бирине багъланув графиктен йыллар эвель тасдикъланды.
Аккумуляторны темельге болтнен багъламагъан эдилер. О, ташылмакъ, ерлештирмек ве башкъа ерге авуштырмакъ ичюн къурулгъан мобиль - эди. Бу мобиль батарея энергиясыны сакълав системасы, я да мобиль БЕСС. Ве технология йыллар девамында къуруджылыкъ ерлеринде ве тедбирлер кечирильген ерлерде дизель генераторларыны тынчлыкънен денъиштиргенде, ДИ-идаре этильген электрик энергиясына олгъан талапнынъ патлавы оны чокъ буюк бир шейге чевире: сет етерли дереджеде тез барып етмеген ерде кучь алмакъ ичюн стратегик алетке.
Бу не ичюн муим олгъаныны анъламакъ ичюн, бу системаларнынъ ичинде асылында не олгъаныны анъламагъа ярдым эте.
Мобиль БЕСС асылында недир (ве дегиль)
«Мобиль БЕСС» шемсие терминидир, онынъ тюбюндеки аппарат бир къач шекиль ала. Прицепке-монтаж этильген агрегатлар озь осьлеринде юрелер ве стандарт юк машинасынен догърудан-догъру иш ерине чекильгенлер. Контейнер-эсасындаки мобиль системаларда кран-якъмакъ, кран-сёндюрмек ичюн интеграль копчеклер я да погрузчик джеплери олгъан стандарт 10-фут я да 20-фут юк контейнер рамасы къулланыла. Даа кичик ташымал БЭСС агрегатлары етерли дереджеде джыйыштырылгъан, оларны пикап тёшегине ерлештирмек я да эльнен ерине дёгмек мумкюн. Оларнынъ эписи нени пайлаша: бир ерде зарядлайлар, узюп, ёлгъа чыкъа ве сет кейфиетиндеки ток электрик энергиясыны башкъа ерге - сессиз, сыфыр чыкъынтыларнен еткизелер.
Булардан эр бирини масштаблы-къувет банкасындан айыргъан шей интеграциядыр. Догъру мобиль БЕСС тек батареялар дегиль - о, бутюн энергия системасыдыр. Меселя, Polinovelнинъ мобиль BESS компаниясы 5S архитектурасы деп адландыргъан беш ядролы алт системаны бирлештире: PCS (къуветни конвертация этмек), BMS (батареяларны идаре этмек), EMS (энергияны идаре этмек), MCS (мониторинг ве идаре этмек) ве CCS (сувутув ве климат идареси) {{5p}}plus fi. Бу алт системалар тек бир къора ичинде берабер яшамайлар; олар керчек вакъытта къонушалар. БМС ульке-севиесиндеки малюматны МКС-ке бере. ЭМС не вакъыт зарядка я да бошатыладжагъыны къарарлаштыра. ПКС конверсияны беджере. ККС эр шейни иш араретинде тута. Бу координация озь ишини беджерген бирлемлерни сизни mid-проектке ёллагъан бирлемлерден айыра.
Тургъанконтейнерли энергия сакълав системалары .айны озьек химиясыны къулланынъыз, амма олар - бетон прокладкаларгъа болтлангъан ве сетке даима теллернен багълангъан алда къалмакъ ичюн япылгъанлар. Мобиль БЕСС о ольчюнинъ бир къысмыны тургъун системалар теклиф этип оламагъан шейге алыш-вериш эте: ярын озьлерини косьтермек имкяны.
- ичинде не бар ве эр бир парча не ичюн муим
Корпуснынъ озю ёлдаки урулма, аванынъ тесири ве текрар-текрар ишлетмек ичюн уйдурылгъан -, амма акъикъий муреккеплик онынъ ичинде джыйылгъан шейлердир. 5S-архитектуралы мобиль БЭСС-те алт системалар бойле парчалана:
| Тертибат | Не япа . | Мобиль ичюн не ичюн муимдир |
|---|---|---|
| LiFePO4 батарея модульлери . | Энергияны электрохимик потенциал оларакъ сакъламакъ . | ЛФП химиясы титревге ве араретнинъ денъишювлерине транзиттеки бирлем ичюн энъ муим олгъан НМС --ден чокъ яхшы даяна |
| ПКС (Кучьни чевирюв системасы) . | Юклер ичюн ток батареясынынъ чыкъышыны токкъа чевире, зарядка вакътында исе кери къайта | Илери агрегатлар конфигурациялангъан кергинлик, сыкълыкъ ве фазаны чыкъаралар - бир къуту бир къач генератор ерлештирювини денъиштире |
| БМС (батареяларны идаре этмек системасы) . | Эр бир улькенинъ кергинлигини, араретини ве заряд алыны керчек вакъытта козете | SoC къыймет кесюв хаталары истисалджылар арасында ±5% -ден ±40% -ке къадар денъише -, бу аралыкъ агрегатнынъ номиналь чалышув вакътыны еткизгенини я да -смена ортасында ольгенини къарарлаштыра. |
| ЭМС (Энергияны идаре этмек системасы) . | Заряд/разряд къарарларыны, гибрид генераторнынъ коммутациясыны, диспетчерликнинъ планлаштырувыны оркестрлей | -къарар къабул этюв къатламы - сакълангъан энергия не вакъыт ве насыл сурьатнен чыкъарылгъаныны бельгилей |
| МКС (Мониторинг ве идаре этюв системасы) | БМС, ПКС ве ККС-тен малюматны бирлешкен идаре тахтасына топлай; хабердарлыкъларны итеклей ве узакътан идаре этмекни чалыштыра . | Операторлар - мобиль къулланмагъа киришни, хаталар акъкъында хабердарлыкъны ве--ава диагностикасыны физикий шекильде корип оламагъан бирлемлерни идаре этелер |
| ККС (Сувутув ве климатны идаре этмек системасы) | Сувлы сувутув иллелери вастасынен тышкъы араретке бакъмадан, улькелерни 20–30 градуста тута . | Ава сувутув ичюн паразит джоюмыны 2–4%-ке къадар эксильте, эм де пакетнинъ омюрини эп узата |
| Янгъынны сёндюрмек + Анти-Таркъалув | Уджере-севиесиндеки иссилик вакъиаларыны айыра; газ- эсасында бастырув эскалациядан эвель фаальлеше | UL 9540A сынавы, онынъ даркъалмайджагъыны исбатламакъ ичюн, къасеветнен термик къачувны къозгъай |
О архитектурадаки беш системадан БМС энъ дикъкъатнен бакъылмагъа ляйыкътыр. Тургъан монтажда техник стеллажгъа чыкъып, окъувларны тешкермек мумкюн. Узакъ ерде токътагъан мобиль блокта БМС оператор ве къара-къуту тахмин оюны - арасында тургъан тек бир шейдир ве МКС тек БМС керчектен топлагъан малюматны юзюне чыкъара биле. а арасындаки фаркъ.яхшы-инженерлик япылгъан БЕСС ве орта дереджелисыкъ-сыкъ БМС къалгъан къуветни не къадар догъру къыймет кескенине ве кичик мувазенесизликлер къар топуны эрте пакет деградациясына чевирмезден эвель улькелерни не къадар агрессив шекильде мувазене этмеге келип чыкъа.
Не ичюн ЛФП, Конкретно?
Базардаки деерлик эр бир ишанчлы мобиль БЭСС литий демир фосфат батареяларындан файдалана. Сайлав масрафлар акъкъында дегиль - НМК сонъки йылларда асылында фиятлар арасындаки фаркъны къапатты. Сёз физика акъкъында кете.
ЛФПнинъ термик парчаланмасы 270 градус этрафында башлана . НМК 210 градус этрафында башлана . Бу 60-градуслы буфер автомобиль ёлларында 65 миль/саат темпнен юрген ве ишгъаль этильген бина янында токътагъан бир агрегат ичюн давалашылмаз бир фикирдир. ЛФП де 80% бошатувы теренлигинде 6,000+ девирни еткизе, бу исе 100 .юксек-кергинликли LiFePO4 модульлерионйыллыкъларнен ольчеген хызмет омюри. Онларнен лейхаларда янъыдан ерлештирильмек керек олгъан донатмалар ичюн бу узун омюр бутюн саиплик математикасыны денъиштире.
Зарядламакъ, кочюрмек, бошатмакъ - Иш деври
Ишнинъ акъымы учь адымда анълатмакъ ичюн етерли дереджеде саде, амма эр бир адымнынъ артындаки муэндислик системаны ишанчлы япкъан шейдир.
Масрафлар:Агрегат ток менбасына къошула. ПКС АС-ни токкъа чевире. БМС узун-муддетли сагълыкъны къорчаламакъ ичюн улькелернинъ бутюн къуветине якъынлашкъан сайын зарядлав профилининъ - кескинлешюв токыны идаре эте. Менбагъа коре, юксек-къуветли токътамайджакъ токта эки саат я да стандарт тиджарет розеткасында толу заряд керек ола.
Къыбырдамакъ:Багъны узип ташла. Сайткъа чекмек. Якъытыджы бак ёкъ, чыкъарув стеки ёкъ, хазмат плакаты ёкъ.
Бошама:Багълы юк кучь чеккен сонъ, ЭМС бошатмагъа рухсет бере. ПКС юк керек олгъан кергинликте ве сыкълыкъта сакълангъан токны кене денъишкен токкъа чевире. Джевап вакъты дизель генераторына сувукътан чыкъмакъ ичюн керек олгъан саниеде-ден-дакъкъагъа къадар дегиль де, - миллисаниедир.
Дёртюнджи режим де бар, о, зияде расткеле:гибрид ола.Мобиль БЭСС ольчюси кичиклештирильген дизель генераторынен чифтлеше. Аккумулятор база юкюни ташымакъта ве талап тырнакъларыны озюне ала. Генератор тек зарядка керек олгъанда чалышып, онынъ чалышув вакътыны 24 сааттен 2–3 сааткъа эндире. Якъы т сарфы 60–80% тюше. Толусынен электрик энергиясына кетмеге азыр олмагъан операторлар ичюн бу копюрдир.

Мобиль БЕСС-ни стратегик актив япкъан малюмат меркези меселеси
Мына, мувакъкъат энергия базарыны янъыдан шекиллендирген ракъам: АКъШ малюмат меркезининъ электрик энергиясы 2030 сенесине къадар эки кереден зияде истималы темпте, 200 ТВт-сааттан эксик олмагъанындан 400-600 ТВт-саат арасында бир ерге котериле. ДИ огретюв иш юклери эсас айдавджыдыр, ве олар йылына тахминен 15% осьмектелер.
Эр бир гипермасштаблы ве корпоратив оператор эсаплав къуветини онлайнгъа тездже кетирмек ичюн тырышалар. Тар боюн серверлер, я да кочьме мульк, атта сермае дегиль. Бу электрик кучю. Адеттеки сетлернинъ янъыланмасы - янъы подстанциялар, электрик линиялары, таркъалув инфраструктурасы - беш-он йыл девам эте. ДИнинъ инкишаф вакъты чериклернен ольчениле.
Бу келишмемезлик мобиль БЕСС ичюн ачылувны яратты, базар исе тез джевап берди. Bank of America аналитиклери 2026 сенеси оюн китабыны нетиджеледилер: кучьни тез теминлемек, оны сакълав ерлеринен тегизлемек, сонъра узун-муддетли масрафларны оптималлаштырмакъ ичюн кунеш энергиясында къатлам къоймакъ. Мобиль батареялар «тез хавфсыз кучь»ке уйгъун келелер.
Къулланмалар учь къаткъа болюнелер:
Къуруджылыкъ-фазлы къувет.Малюмат меркезининъ даимий сет багълантысы джанлы эфирге кечмезден эвель, ернинъ бетон ишлери, кранлар, ярыкъландырув, мувакъкъат офислер ве эксплуатациягъа берюв ичюн электрик энергиясы керек ола. Бу талап айлар я да йыллар девам эте биле. Мобиль BESS оны дизель думанлары, шувулты шикяетлери ве ава кейфиетине рухсетлерсиз теминлей -, оларнынъ эписи малюмат меркезлери къурулмагъа ынтылгъан шеэр дживарындаки ве шеэр тышындаки ерлерде юрмек ичюн агъырлашкъан сайын агъырлаша.
Бири-бирине багъланув копюрлери.Бу «Тизлештирильген малюмат меркезлери» пьесасыдыр. Эсаплайыджынынъ артында батарея сакълавыны ерлештиринъиз, коммуналь хызметлерге объектнинъ энъ юксек севиелер вакътында сетнинъ чекильмесини эксильте биледжегини исбатламакъ ве озьара багъны сыкъыштырылгъан вакъыт сызыгъында тасдикъламакъ. Тынч океаннынъ шималий-гъарбында 31 МВт системасы сынав дегиль - бу башкъа ишлеп чыкъарувджылар энди текрарлагъан шаблондыр.
Ишке берюв ве сынав.AI-оптимальлештирильген сервер стеллажлары эр бири 120 кВт-тан зияде кучь чекелер, юклер исе эксик-саниеде юксельди ве тюшти. Бу адий стеллажларнынъ къувет сыкълыгъындан секиз кере зиядедир, юк профили исе стабиль-вазиет джерепине ич де бенъземей. Объектлер бу стеллажларны ишлетмеге бергенде, оларгъа керчек вакъытта о денъишмелиликке уйгъун келе бильген кучь менбасы керек ола. Аккумуляторлар миллисаниелерде джевап берелер. Генераторлар оламай.
Буларнынъ ич бириси эки йыл эвельси бир санайы прогнозында пейда олмады. Бу, ниша махсулат категориясыны деерлик бир геджеде муим инфраструктурагъа чевирген талап авуштырувынынъ чешитидир.
Бильмеге ляйыкъ олгъан башкъа ерлештирювлер .
Малюмат меркезлери - бу башлыкъ, амма мобиль БЕСС озь истидатыны биринджи оларакъ башкъа сааларда къазанды.
Къуруджылыкъ- ильк исбатлав еридир. Подрядчиклер генераторларнынъ колемини 50–75% зияделештирелер ве оларны 24/7 чалыштыра, атта минималь юклер ичюн - OSHA-лифт генераторы тек иш прицепининъ буфетини геджелери чалышмагъа меджбур этмек ичюн бутюн кунь бош чалышмакъны талап эте. Мобиль БЕСС беклев режиминде сыфыр бош масрафларнен талап боюнджа толу кучьни бере. Бир ерлештирювде 8 тонналыкъ къулле краныны чалыштырмакъ ичюн 100 кВт кучьке малик генераторнен мобиль батарея блогы чифтлештирильди, бу исе генераторнынъ чалышув вакътыны куньде 24 сааттен 2,5 сааткъа эндирди.
ЭВ автопаркынынъ зарядкасы .тез осьмекте. Мобиль агрегатлар даа даимий инфраструктура къурулмагъан деполарда, транзит концентраторларында ве тарла офислеринде мувакъкъат ток тез зарядкасыны темин этелер - ве олар юксек-къуветли зарядкалардан сет талабыны буферлейлер, бойлеликнен, коммуналь хызметлернинъ энъ юксек зарядларындан къачынмакъ мумкюн.
Тедбирлер, фильмлернинъ чыкъарылмасына ве коммуналь копюрнинъ къуветинепортфельни тёгерекленъиз. Сессиз чалышув эв ичинде ерлештирмеге имкян бере. Сыфыр чыкъынтылар ер ве муниципаль талапларнынъ къаттылашкъан сайын къандырыла. Ве чокъ-йыллыкъ сетлерни янъыдан къурмакъ вакъыт джедвеллеринен къаршылашкъан коммуналь хызметлер ичюн мобиль БЭСС аралыкъ къуветини теминлей, о, деръал келир къазанып башлай.
Неге турмакъта - ве керчек къыймет къайда гизлене
Догърудан-догъру къыяс: 1. .
| Дизель генераторы | Мобиль БЕСС . | |
|---|---|---|
| Энергиянынъ фияты . | $0,50–0,75/кВтс (якъыты юкленген сонъ) | $0,10–0,15/кВт/саат (-энъ юксек сет заряды) |
| Бош ернинъ фияты . | Даимий - азыр къалмакъ ичюн якъыты якъа | Сыфыр - беклев режими ич де эмиетсиз кучь чекип ала |
| Бакъым | Ягъ денъиштирюв, фильтр денъиштирюв, капитал тамир | Демек мумкюн ки, ич бири ёкъ . |
| Гурюльтю | 85+ дБ юкленгенде | Якъын-сусып |
| Эмиссионлар | СО2, НОх, ПМ2,5, ЛОС | Къулланув нокътасында ич бири ёкъ . |
| Джевап вакъты . | Саниеден дакъкъагъадже . | Миллисаниелер |
Къуруджылыкъ ве тедбирлер ичюн къулланмалар ичюн къыймет икяеси – бу якъыты экономиясы ве лягъу этильген хызмет. Саде, ольчюли, чокъ вакъыт тек икътисадияткъа кечювни акъламакъ ичюн етерли.
Малюмат меркезининъ ишлеп чыкъарувджылары ичюн къыймет икяеси бутюнлей башкъа: вакъыт. Эр бир кечиктирильген озьара багъланув айы – къаранлыкъта отургъан ДИ эсаплав къабилиетининъ айыдыр. Мобиль батарея системасы беш-йыллыкъ сет вакъыт сызыгъыны экиге сыкъыштыргъанда, ROI экономия этильген дизель - иле ольченильмей, о учь йыл эвель интернетке кельген келирнен ольчениле. Бу гъайрыдан рамкалаштырув – бу мобиль БЕСС-ни «ешиль альтернатива» категориясындан чыкъарып, стратегик сермае планлаштырувына чеккен шейдир.
Даа кениш базар бу авуштырувны акс эте. Дюнья мувакъкъат энергия базары 2021 сенеси 12 миллиард долларгъа етти ве 2028 сенесине къадар 20 миллиард доллардан зияде оладжагъы тахмин этиле.Бугунь бутюн АКъШ боюнджа 500 бинъден зияде дизель генераторы ерлештириле. Оларакъмобиль ве контейнерли БЕСС масрафлары .эксильмеге девам эте, о генераторларнынъ эр бири олып кечмеге беклеген бир конверсиядыр.
Бу ерден къайда кете
Аппаратура азыр. LFP мобиль BESS тиджарет джеэтинден исбатлангъан, мувакъкъат къулланмаларнынъ чокъусы ичюн дизель ягъынен ракъипликке малик ве энди ольчюде ерлештирильген. Уджейре-севиесиндеки энергия сыкълыгъы йылына бир къач пай пункты яхшылаша. Къатты-батареялар даа буюк секирювни ваде этелер, амма бу даа он йыллыкъ чыкъты.
Программаларда даа зияде нетиджели авуштырув олып кече. Флот-севиесинде диспетчерлик оптимизациясы, прогностик хызмет, -ава прошивкасынынъ янъыланмалары - бу платформаларны къургъан ширкетлер даркъалгъан мобиль агрегатларны координациялангъан энергетик агъларгъа чевирелер. О оркестр къатламы невбеттеки ярыш хандагъы къурула. Къутуларнынъ озьлери де малгъа чевириле. Оларны багълагъан акъыл ёкъ.
Сыгъынгъан суаллер .
С: Мобиль БЕСС контейнерли я да тышкъы шкафлы БЕСС-тен ненен фаркълана?
Я: Оларнынъ озьек технологиясы бирдир - LiFePO4 улькелери, БМС, ПКС, иссилик идареси - амма олар чешит ишлер ичюн къурулгъан. Контейнерли БЭСС – бу даимий я да ярым-даимий сетке-багълы монтаж ичюн махсус япылгъан буюк-форматлы системалар (адет узьре 1–5 МВтс): бетон прокладкаларгъа болтнен багълангъан, коммуналь инфраструктурагъа къатты теллернен багълангъан ве пик тыраш этмек ве янъылангъан интеграция киби къулланмалар ичюн оптималлаштырылгъан. Тышкъы шкаф БЕСС таркъалгъан тиджарет ерлери ичюн даа кичик ольчюде бойле рольни беджере. Мобиль БЭСС айны алт системаларны - Полиновельнинъ алда, толу 5S архитектурасыны (ПКС, БМС, ЭМС, МКС, СКС) ве янгъын сёндюрювни - прицепке ерлештирильген, контейнерге ерлештирильген я да ташымал формагъа пакетлей. Эгер контейнерли система даимий электрик станциясы олса, кочебель агрегат — бу станция даа олмагъан ерге электрик энергиясыны еткизген юк машинасыдыр.
С: Мобиль БЕСС бир кере зарядлангъанда не къадар вакъыт чалышыр?
Я: Бутюнлей юкке багълы. кВт токътамайып юкленген 500 кВт/саат кучьке малик агрегат тахминен он саат чалышыр. кВт гедже юкюни - ярыкъландырув, хавфсызлыкъ системалары, иш прицепи - дестеклеген айны агрегат бир къач кунь чалышмакъ мумкюн. Генераторнен чифтлештирильген гибрид режимде эффектив чалышув вакъты муддетсиз узана, чюнки генератор къыскъа заряд пенджерелери вакътында батареяны толдура. Операторларнынъ чокъусы озь мобиль БЭСС-лерини энъ юксек кучь чекювине дегиль де, эр куньки энергия сарфына эсасланып ольчейлер.
С: Мобиль БЕСС агрегатлары кунеш батареяларынен я да башкъа янъылангъан менбаларнен чалышмакъ мумкюнми?
Я: Эбет. Мобиль БЭСС-лернинъ чокъусындаки ПКС догърудан-догъру кунеш массивлеринден ток киришини, я да кунеш инверторындан ток киришини къабул эте. Бу операторларгъа мувакъкъат -сеттен тыш микросетлер яратмагъа имкян бере - кунеш энергиясы куньдюз батареяны зарядлай, батарея гедже - ич бир тюрлю сет багълантысы олмадан сайтны къуветлендире. Базы ерлештирювлерде кичик ель турбиналары да интеграция этиле я да зияде къувет ичюн бир къач мобиль агрегатларны параллель оларакъ чифтлештирелер.
С: Мобиль БЕСС-ни бина ве адамлар янында ерлештирмек хавфсызмы?
Я: Догъру инженерлик япылгъанда, эбет. LiFePO4 химиясы табиий оларакъ дигер литий-ион чешитлерине коре термик джеэттен даа тургъундыр, ве ишанчлы мобиль БЭСС-лерге анти-таркъалув улькелери дизайны, ульке-севиесинде янгъынны тапув ве автоматлаштырылгъан газ-эсасында бастырув системалары кире. UL 9540 ве UL 9540A стандартларына коре сертификатлангъан агрегатлар толу-масштаблы термик къачкъан таркъалув сынавындан кечтилер -, яни вакъианынъ каскад олмагъаныны тасдыкъламакъ ичюн бир улькени къасеветнен термик авалеге меджбур эттилер. Яни сертификатлаштырув кейфиети истисалджыгъа коре денъише. Эр вакъыт тек батарея улькелери - дегиль де, белли бир блок - система-севиесиндеки UL джедвелини ташыгъаныны тешкеринъиз.
С: Мобиль БЕСС-ни не къадар тез ерлештирмек мумкюн?
Я: Айны-куньде ерлештирюв стандарт конфигурациялар ичюн керчектир. Агрегат прицеп устюнде келе, ерлештириле ве ернинъ юк панелине къошула. Фундамент ишлери ёкъ, бензин бакыны къоймакъ ёкъ, чыкъарув стеки рухсет бермей. Генераторлы гибрид ерлештирювлер ичюн интеграция базы бир проводка ве ЭМС конфигурациясыны къоша, амма умумий ерлештирюв вакъты даа даимий сет багълантылары талап этеджек афта я да айларнен дегиль де, саатлернен ольчениле.

Мобиль БЕСС иле башламакъ .
Малюмат меркезининъ къуруджылыкъ ерини къуветлендирсенъиз, озьара багъланув бошлугъыны копюрлесенъиз я да тиджарет амелиятында дизель генераторларыны денъиштирсенъиз, догъру мобиль БЭСС конфигурациясы юклев профильинъизге, ерлештирювнинъ девамлылыгъына ве ернинъ сынъырлавларына багълыдыр. Polinovel муэндислери лейха группаларынен системаларнынъ колемини ольчемек, гибрид конфигурацияларгъа къыймет кесмек ве ерлештирюв логистикасыны - планлаштырмакъ ичюн башлангъыч юкнинъ талилинен башлап, эксплуатациягъа берювге къадар чалыша.
