электроарекет кучю
◆Энергияны сакълагъан батареяларнынъ разряд перформансы .
Тышкъы схема ачыкъ олгъанда, яни батареядан ток кечмегенде, мусбет ве менфий электродлар арасындаки потенциал фаркъы батареянынъ электроарекет къувети (ЭАК) оларакъ бельгилене, оны адет узьре Е ишаретинен косьтерелер.батарея системасычыкъармакъ мумкюн. Термодинамик принциплерге коре, бизде...
Формулада АГ Гиббс сербест энергиясынынъ денъишмесини косьтере; n электронларнынъ кочюрильмеси ракъамыны косьтере; Е улькенинъ электроарекет къуветини косьтере; ве F — Фарадей денъишмезини косьтере.
(1.2) мусавийлемеден корюне ки, батареянынъ электроарекет къуветининъ буюклиги эсасен химиявий реакцияда иштирак этиджи мадделернинъ табиий хусусиетлерине, батареянынъ чалышкъан вакъыттаки реакция шараитлерине (арарет киби) ве реактантларнынъ ве махсулатларнынъ фаалиетине багълы олгъаныны ве батарея я да геометрия тесир этмей.
Ачыкъ занжирнинъ кергинлиги .
Аккумуляторнынъ ачыкъ-схема кергинлиги тышкъы схема аккумулятордан айырылгъанда мусбет ве менфий клеммалар арасындаки потенциал фаркъыны бильдире. Шуны къайд этмек муим ки, электролит иляджында мусбет ве менфий клеммалар термодинамик мувазенеге етмеген ола билелер, ачыкъ-схема кергинлиги, адет узьре, онынъ электроарекет къуветинден (ЭАК) бираз эксик ола. ЭМП — термодинамик формулалар эсасында эсаплангъан назарий къыймет, ачыкъ-схема кергинлиги исе — догърудан-догъру эксперименталь ольчю ярдымынен эльде этильген керчек къыймет; экиси де къыймет джеэтинден пек якъын. Ачыкъ-схема кергинлигини догъру бельгилемек ичюн ольчю джерьянында ольчю алетинден ич бир тюрлю ток кечмемек керек; бу сынав ичюн, адет узьре, юксек-къаршылыкълы вольтметр къулланыла.
Бундан да гъайры, истисал араштырмаларында да номиналь кергинлик анъламы къулланыла. Номиналь кергинлик — батареянынъ кергинлигине уйгъун якъынлаштырувдыр, оны номиналь кергинлик деп де адландыралар ве батареянынъ чешитини бельгилемек ичюн къулланыла. Меселя, къуршунлы-экшилик батареясынынъ ачыкъ-схема кергинлиги 2,1В-ге якъын, онынъ номиналь кергинлиги исе 2,0В-ге къоюлгъан; цинк-марганец батареясынынъ номиналь кергинлиги 1,5В; ве кадмий-никель батареясынынъ ве никель-металл гидрид батареясынынъ номиналь кергинлиги 1,2 В.
Ички къаршылыкъ .
Аккумуляторнынъ ички къаршылыгъы, адет узьре ички къаршылыкъ (R 1) деп адландырыла.ички), батареядан ток кечкенде расткельген къаршылыкъны бильдире. Бу ички къаршылыкъ эсасен эки къысымдан ибарет: бири — материалнынъ озюнинъ хусусиетлеринден пейда олгъан ом ички къаршылыгъы; дигери исе электрохимик реакция вакътында электрод юзюндеки поляризация адисеси иле пейда олгъан къошма поляризация ички къаршылыгъыдыр.
Ом къаршылыгъы (Р ).0) электролитнинъ хусусиетлери, мембраналарнынъ хусусиетлери ве электрод материалы тесир эте. Электролит иляджнынъ ом къаршылыгъы онынъ специфик теркибинен, концентрация севиесинен ве этраф муитнинъ араретинен сыкъ багълыдыр. Умумен, батареялар ичюн электролитнинъ концентрациясы энъ юксек кечиримлилик диапазонында сечиле. Электролит ионларынынъ миграциясына мембраналы микропоралар кетирген къаршылыкъкъа мембраналы къаршылыкъ, яни ионлар мембраналы микропоралардан кечкенде расткельген къаршылыкъ дейлер. Мембраналарнынъ ом къаршылыгъы электролитнинъ чешити, мембраналарнынъ материалы, тешиклик ве тешиклернинъ бурюшиклик дереджеси киби факторларнен багълыдыр. Электродлардаки къатты-фазалы къаршылыкъкъа фааль мадде парчачыкъларынынъ озьлери къаршылыгъы, парчачыкълар арасындаки контакт къаршылыгъы, фааль мадде ве кечириджи рамка арасындаки контакт къаршылыгъы ве кечириджи рамка, кечириджи шиналар ве клеммаларнынъ къаршылыкъларынынъ джемиси кире. Бошатылгъанда фааль мадденинъ теркиби ве морфологиясы денъише биле, бу исе къаршылыкъта муим денъишмелернинъ пейда олувына кетире. Къатты-фазалы къаршылыкъны эксильтмек ичюн, онынъ кечиримлилигини арттырмакъ ичюн, фааль маддеге сыкъ-сыкъ атсетилен къара-графит киби кечиримли компонентлер къошула. Аккумуляторнынъ ом ички къаршылыгъы онынъ колеми, джыйылма-сы ве къурулышы киби факторларнен де багълыдыр. Монтаж не къадар сыкъ олса ве электродлар арасындаки аралыкъ не къадар кичик олса, ом ички къаршылыгъы о къадар эксик ола.
Поляризация къаршылыгъы (R) — мусбет ве менфий электродлардаки электрохимик реакциялар вакътында поляризация себебинден химиявий кучь менбасында пейда олгъан ички къаршылыкътыр. Поляризация къаршылыгъына электрохимик поляризация ве концентрация поляризациясы себебинден пейда олгъан къаршылыкъларнынъ джемиси кире. Онынъ буюклигине фааль материалларнынъ хусусиетлери, электродларнынъ къурулышы ве батареяны япув джерьяны тесир эте ве хусусан батареянынъ чалышув вазиетинен сыкъ багълыдыр. Демек, поляризация къаршылыгъы разряд режимининъ ве разряд вакътынынъ денъишмелерине коре денъише.
Иш кергинлиги .
Аккумуляторнынъ иш кергинлиги, юк кергинлиги я да разряд кергинлиги оларакъ да белли, тышкъы схемадан ток кечкенде, аккумуляторнынъ мусбет ве менфий клеммалары арасындаки потенциал фаркъыны бильдире. Аккумулятордан ток кечкенде, поляризация къаршылыгъы ве ом къаршылыгъы себебинден пейда олгъан къаршылыкъны енъмек ичюн, керчек ольчев иш кергинлигининъ къыймети юкленмеген-шараитлерде эр вакъыт ачыкъ-схема кергинлигинден эксик ола.
(1.3) мусавийлемеден корюнгени киби, батареянынъ ички къаршылыгъы не къадар буюк олса, батареянынъ иш кергинлиги о къадар алчакъ олур, керчек энергия чыкъышы исе о къадар кичик олур. Белли ки, батареянынъ ички къаршылыгъы мумкюн къадар кичик олмакъ керек.