Аккумулятор энергиясыны сакълавнынъ толу системасы (БЕСС) эки эсас чалышув косьтергичине дикъкъат айырмакъны талап эте: бири энергияны сакълав ве ишлетюв къуветинен багълы, яни къуветнен багълы; ве экинджиси энергияны толдурмакъ я да чыкъармакъ къабилиетинен багълы, яни къудретнен багълы. Бу эки тараф арасындаки багъ энергияны сакълав системасы энергия-ёнелишли я да кучь-ёнелишли олгъаныны айырмакъ ичюн сыкъ къулланыла.
Аккумуляторнынъ энергиясыны сакълав системасынынъ кучю .
Бу метрика сакълав системасы тутып оладжакъ назарий максималь энергия къуветини косьтере, адет узьре, киловатт-саат (кВтс) я да мегаватт-саат (МВтс) иле ифаделенген. Бу энергияны сакълав системасынынъ энъ муим параметрлеринден биридир; лякин онынъ керчек къулланув кучюне батареянынъ разряд теренлиги (РТ) ве системанынъ чалышув семерелиги тесир эте.
БЭСС (Battery Energy Storage System) энергиясынынъ къувети чыкъарылмакъ я да ишлетмек мумкюн олгъан энергиянынъ микъдарыны къайд эте, бу исе батареянынъ къуветининъ тарифинден фаркълыдыр. Аккумуляторнынъ къувети, адет узьре, белли бир шараитлерде (разряд тезлиги, арарет, токътав кергинлиги ве иляхре) аккумуляторнынъ кучюни бильдире ве ампер-саат (Ач) иле ольчениле, бу исе вакъыт девамында токнынъ интегралыны косьтере.
Аккумулятор энергиясыны сакълав системасы:Системанынъ энъ буюк къувети
Системанынъ энъ буюк къувети энергияны сакълав системасынынъ энъ буюк зарядлав ве разрядлав къуветини акс эте ве, адет узьре, киловатт (кВт) я да мегаватт (МВт) иле ифаделене. Бу чалышув косьтергичи бутюн эсас схеманынъ, шу джумледен батареянынъ, токътамайджакъ ток ёллав схемасынынъ, ПКС ве денъишкен ток багълантысынынъ конструкциясынен, атта энъ буюк къуветте чалышкъан вакъыттаки джоюмларнен бельгилене (бу джоюмлар эсасен сыджакъкъа чевириледжек), бу исе араретни идаре этмек системасынынъ ве дигер ярдымджы донатмаларнынъ конструкциясына тесир эте. Айны къуветке малик олгъан энергия сакълав системалары максималь къуветнинъ фаркълылыгъы себебинден эмиетли дереджеде фаркълы функциональликке малик ола билелер; атта айны энергия сакълав системасы чешит иш къувет севиелери себебинден махсулдарлыкъта квадрат фаркъны дуяджакъ.
Къувет параметри къувет параметрине нисбетен нисбетен буюк олгъанда, меселя, 1 МВт/500 кВтс, онъа къувет-типли энергия сакълав системасы дейлер; аксине, эгер о 500 кВт/1 МВтсаат олса, онъа энергия-типли энергия сакълав системасы дейлер. Онынъ ичюн базыда вакъыт анъламы кирсетиле, меселя, биринджиси 1 МВт/0,5 с, экинджиси исе 500 кВт/2 с деп бельгилене.
Аккумулятор энергиясыны сакълав системасы:Энергия джоюлувы ве эффективлиги
Энергияны сакълав системасынынъ чалышув семерелилиги зарядлав ве бошатувы джерьянында энергия джоюлувыны акс эте. Оны система чыкъаргъан энергиянынъ онъа юкленген энергиягъа нисбети оларакъ анъламакъ мумкюн, бунъа девирнинъ эффективлиги де дейлер. Бу джоюм тек энергияны сакълагъан батареянынъ техникий чешитинен багълы дегиль де, кучьни денъиштирюв системасы (КДС) киби электрик компонентлерине де багълыдыр. Тар манада айткъанда, системанынъ эффективлиги биринджи невбетте, батареядан, токътамайджакъ ток шинасындан, ПКС-тен башлап, ниает, трансформаторгъа (эгер олса) зарядлав ве разрядлав вакътында баш схемадаки джоюмларны акс эте. Лякин амелий муэндислик къулланмаларында араретни идаре этмек системасы киби ярдымджы донатмаларнынъ кучь сарфы сыкъ-сыкъ умумий джоюмгъа кирсетиле ве бу умумий махсулдарлыкъкъа тесир эте.
Ресим: БЕСС энергия балансынынъ мунасебетлери
Аккумулятор энергиясыны сакълав системасы:Девирлернинъ сайысы
Аккумуляторнынъ заряд-разряд девирлерининъ сайысы онынъ омюрини бельгилей. Энергияны сакълав системасында батареянынъ юксек къыймети себебинден онынъ омюри де бутюн системанынъ омюрини бельгилей. Девир омюрининъ деградациясы ички къаршылыкънынъ артмасына кетире, бу исе озь невбетинде джоюмларны ве иссилик чыкъарувны арттыра, деградация джерьяныны даа да тезлештире. Бундан да гъайры, сыкъ-сыкъ зияде зарядланув ве зияде-бошатувы электролитте маден мадделернинъ текрар-текрар иримесине ве ерлешмесине себеп ола, бу да батареянынъ девир омюрине ве хавфсызлыгъына эмиетли тесир эте.
Литий-ион батареясынынъ белли бир чешити ичюн 1С заряд ве 1С разряд шараитлериндеки девирлернинъ сайысы, ресимде косьтерильгени киби, чешит разряд теренликлеринде (ЗТ) эмиетли фаркъларны косьтере.
Аккумулятор энергиясыны сакълав системасынынъ фияты .
Энергияны сакълав системаларынынъ фияты системанынъ къувети, къувети ве ишлев муитинен сыкъ багълыдыр. Умумен, энергия-типли сакълав системаларында батареяларнынъ фияты нисбетен юксек пайны тешкиль эте; кучь-типли сакълав системаларында исе батареяларнынъ фияты нисбетен эксиктир. Лякин эр алда, батареянынъ фияты шимдики вакъытта БЭССнинъ умумий фияты эсас къысмыны тешкиль эте, эм де келеджекте фиятларны эксильтмек ичюн биринджи саа оладжакъ.
Мааш бирлемини юань/кВт-саат я да юань/кВт шеклинде ифаде этмек мумкюн, амма оларнынъ ич бириси онынъ манасыны толусынен ве догъру ифаде этмей. Шунынъ ичюн конкрет лейхаларнынъ музакерелери вакътында эм имкянны, эм де къудретни айны вакъытта косьтермек пек муимдир.
Аккумулятор энергиясыны сакълав системасы:масраф Джевап вакъты
BESS (Battery Energy Storage Systems) ичюн эм кучьнинъ чевирильмеси, эм де джевап вакъты миллисание диапазонындадыр, бу исе кучь системасынынъ къулланмалары ичюн етерлидир. Бу ерде БЭСС маховик энергиясыны сакълав ве насослы-сакълав гидроэнергетикасы киби физик энергияны сакълавнынъ дигер усулларына нисбетен юксек севиедедир. Лякин кергинлик, монтаж усуллары ве батарея улькесининъ къувети сынъырлангъаны себебинден, бир БЭСС блогынынъ къувети ве къувети нисбетен сынъырлыдыр. Демек, параллель багълангъан онларнен адий алчакъ-кергинликли 5МВт/2с энергия сакълав системаларындан ибарет олгъан буюк-энергия сакълав электростанцияларында джевап вакъытындаки тарлыкъ биринджи невбетте коммуникация механизми ве механизми иле сынъырланаджакъ. Онъа параллель алетлер арасында кучь координациясы ве айланув токыны бастырув киби функциялар да тесир этеджек. Сонъки станция-севиесинде джевап вакъты юзлернен миллисаниеде я да атта саниеде ола биле. Эбет, 5МВт/2с БЭССнинъ бир агрегаты тек фарзий мисальдир; батареяларнынъ зияде параллель багъланмасы озю хавфсызлыкъ ичюн муим хавфлар догъура. Бу меселени чезмек ичюн группаларгъа идаре этмек усулларында денъишмелер ве юксек-кергинликли догърудан-догъру багъланув киби янъы энергия сакълав системасы технологияларынынъ сынъырларыны бозмакъ ве къулланмакъ керек.
Аккумулятор энергиясыны сакълав системасы:Башкъа хусусиетлери
Дигер къулланув сценарийлеринде я да икътисадий талильде специфик энергия (энергия-ве-масса нисбети, Вт/кг), специфик къувет (къувет-ве-масса нисбети, кВт/кг) ве бирлем мейданлыкъкъа энергия сыкълыгъы киби анъламлар (энергия-къулланув нисбети м./5}д киби анъламлар да ола. Бу анъламлар проектнинъ ташув масрафларыны ве топракътан файдаланув талапларыны эсапламакъ ичюн актуальдир.